سیستم ایمنی بدن

مطالعه‌ی سیستم ایمنی بدن: درس ۱

درس ۱ سیستم ایمنی چگونه کار می‌کند؟
آرش بهلولی
نوشته شده توسط آرش بهلولی

سیستم ایمنی در  بدن چگونه کار می‌کند؟

سیستم ایمنی دقیقاْ چیست؟ در کدام قسمت از بدن واقع شده است؟
سیستم ایمنی یک نیروی نظامی بسیار قدرتمند در بدن است که وظیفه‌ی تامین امنیت سرٰتا‌سر بدن را به عهده دارد. به پاسخ جمعی و هماهنگ این سیستم به عوامل مهاجم پاشخ ایمنی می‌گویند. این سیستم با استفاده از گلبول‌های سفید که سربازان بسیار قدرتمندی هستند و فاکتور‌های محلول و غیر‌محلول به عوامل مهاجم پاسخ ایمنی می‌دهند. پاسخ ایمنی منجر به ایمنی و مصونیت در مقابل تهاجم بعدی می‌شود. این عوامل مهاجم را آنتی ژن می‌نامیم.

آنتی‌ژن چیست؟
آنتی‌ژن تمام موادی هستند که قادرند سیستم ایمنی را تحریک و وادار به پاسخ‌گویی کنند. قدرت آنتی‌‌‌ژن‌ها به اندازه‌ی آنتی‌ژن، ساختار شیمیایی و وزن ملکولی آن بستگی دارد.
آنتی‌بادی یا ایمونوگلوبلین ها ملکول‌هایی هستند که به طور اختصاصی علیه آنتی‌ژن‌ها ساخته و ترشح می‌شوند. ایمونوگلوبلین‌ها را به اختصار Ig نشان می‌دهیم. آنتی‌بادی‌ها در همه‌ی ترشحاب بدن وجود دارند. در انسان پنج نوع آنتی‌بادی یافت می‌شود که عبارتند از: IgM, IgG, IgD, IgA, IgE

آنتی‌بادی یا پادتن چیست؟
برای اینکه آنتی‌ژن مهار شود باید آنتی‌بادی با آن وارد واکنش شود. هر نوع پادتن به به نوع خاصی آنتی‌ژن متصل می‌شود و آن را از بین می‌برد. نحوهٔ عمل پادتن‌ها گوناگون است. در بسیاری از موارد پادتن با اتصال به آنتی‌ژن‌های سطح عامل بیگانه، از اتصال آن به سایر سلول‌های بدن جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود میکروب به آسانی توسط فاگوسیت‌ها بلعیده شود. حاصل این واکنش کمپلکس آنتی‌ژن-آنتی‌بادی است. برای اینکه آنتی‌ژن کاملاْ مهار شود نیاز است که مجموعه‌ای از پروتئین‌ها به نام کمپلمان فعال شوند. این پروتئین‌ها به ساختار آنتی‌ژن-آنتی‌بادی متصل شده و با یک ساختار قیف‌مانند روی این کمپلکس را می‌پوشاند. این ساختار نهایتاْ باعث می‌شود که پای گلبول‌های سفید به میان کشیده شود.

سیستم ایمنی چه تاکتیک‌هایی برای دفاع در مقابل حملات میکروب‌ها دارد؟
سیستم ایمنی با دو مکانیسم عمده بدن را در برابر عوامل پاتوژن (بیماری‌زا) محافظت می‌کند. مکانیسم اول دفاع ذاتی است و برای تمام میکروارگانیسم‌ها به یک شکل عمل می‌کند. مکانیسم دوم دفاع غیراختصاصی است و برای میکروب‌های مختلف و آنتی‌ژن‌های مختلف عملکرد متفاوتی دارد.

دفاع ذاتی شامل چه مواردی است؟
در قدم اول سیستم ایمنی تعدادی سد فیزیکی و یا فیزیولوژیکی در مقابل میکروب‌ها قرار می‌دهد. بافت پوششی بدن به عنوان نخستین سطح محافظتی بدن از ورود بسیاری از عوامل بیماری‌زا به بدن پیشگیری می‌کند. این بافت پوششی در چشم (قرنیه)، بافت گوارشی و سطح بدن (پوست) مشاهده می‌شود. سد فیزیولوژیکی شامل آنزیم‌ها، فاکتورهای محلول و غیر‌محلول و ترشحات مخاط است. شستشوی مداوم چشم توسط اشک و دهان و حلق توسط بزاق از بروز عفونت در این مناطق پیشگیری می‌نماید.

در قدم دوم اگر عامل پاتوژن (بیماری‌زا) وارد بدن شد، فاگوسیت‌ها (سلول‌های بیگانه‌خوار) به کمک آنتی‌بادی وکمپلمان به عامل پاتوژن متصل شده و آن را می‌بلعند.

سربازان دفاع اختصاصی چه کسانی هستند؟
سلول‌های سیستم ایمنی همگی از مغز استخوان منشأ می‌شوند. در همان تقسیمات اولیه دو سلول به وجود می‌آید. لنفوسيت T و لنفوسیت B

این سلول‌ها در دفاع غیراختصاصی یا اکتسابی شرکت می‌کنند. از اجزای مولکولی و سلولی تشکیل می‌شود که در فرایند ایمنی بدن نقش دارند و به‌صورت اختصاصی‌تر، به مقابله با خطرات می‌پردازند. لنفوسیت‌های B هنگامی‌که برای نخستین بار به آنتی‌ژنی متصل می‌شوند، رشد می‌یابند، تقسیم می‌شوند و طی تغییراتی به پلاسموسیت و سلول‌های B خاطره تبدیل می‌شوند. پلاسموسیت‌ها آنتی‌بادی یا ایمونوگلوبولین ترشح می‌کنند که در خون محلول هستند.

لنفوسیت T هرگز آنتی‌بادی تولید نمی‌کند. مکانیسم این سلول مبارزه با سلول‌های آلوده به ویروس و سلول‌های سرطانی است. این سلول‌ها پس از اتصال با آنتی‌ژنی خاص، تکثیر پیدا کرده و انواعی از سلول‌های T را به وجود می‌آورند که اغلب شامل لنفوسیت کشنده یا سیتوتوکسیک و لنفوسیت کمک کنند و یا هلپر (Helper) است. لنفوسیت سیتوتوکسیک توانایی شناسایی و حملهٔ مستقیم را به سلول آلوده یا سرطانی دارند. لنفوسیت‌های کمک‌کننده فراوان‌ترین لنفوسیت‌های بدن هستند و در ساخت انواع آنتی‌بادی‌ها به لنفوسیت B کمک می‌کنند.

باوجود فعالیت منظم سیستم ایمنی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و یا هجوم میکروب‌ها باعث بیماری‌زایی می‌شود. در درس بعد راجع به ۴ گروه از بیماری‌های مرتبط با سیستم ایمنی صحبت می‌کنیم.
[ninja_forms id=6]

شما ده دقیقه برای شرکت در این آزمون وقت دارید.
در این آزمون فقط یک‌بار می‌توانید شرکت کنید.
پس از آن آزمون برای شما مسدود خواهد شد.

نفرات برتر: ایمنی شناسی آزمون درس ۱

بیشترین از 6 امتیاز
Pos.ناموارد شده درامتیازنتیجه
جدول در حال بارگذاری است
بدون اطلاعات موجود

درج دیدگاه

تنها یک قدم دیگر تا دانلود 
ایبوک مقاله‌ی شماره‌ی ۱ 

ایمیل خود را در باکس سفید رنگ در قسمت زیر وارد کنید تا فایل ایبوک را برایتان ایمیل کنم.
ایمیل خود را این قسمت وارد کنید.
دانلود فایل ایبوک ۱
close-link