ایمنی شناسی مقالات برای دانشجویان

چگونه سیستم ایمنی خود را تقویت کنیم؟ (قسمت دوم)

تقویت سیستم ایمنی
نوشته شده توسط آرش بهلولی

در قسمت اول مقاله درباره‌ی تقویت سیستم ایمنی چه گفتیم؟

در قسمت اول راهکارهایی را برای تقویت سیستم ایمنی بررسی کردیم. از جمله‌ي آن‌ها:
علائم ضعف سیستم ایمنی
چه کار کنیم که سرما نخوریم؟
از چه راه‌هایی سیستم ایمنی را نیرومند کنیم؟
افزایش تعداد سلول های سیستم ایمنی مانند گلبول های سفید
ارتباط سیستم ایمنی و سن
واکسیناسیون در کهن‌سالان
آیا برای تقویت ایمنی در سنین بالا ٰرژیم غذایی وجود دارد؟

اکنون به ادامه‌ی راهکار‌ها می‌پردازیم.

ارتباط میان رژیم غذایی و سیستم ایمنی

مانند هر نیروی رزمی، سربازان سیستم ایمنی هم به تغذیه نیاز دارند. جنگجویان سیستم ایمنی نمی‌توانند با شکم گرسنه با عامل مهاجم مبارزه کنند و پیروز شوند. اکنون می‌دانیم افرادی که در مناطق ضعیف و فقیرانه زندگی می‌کنند، غذای خوبی نمی‌خورند. این افراد به علت بد‌غذایی دچار ضعف ایمنی هستند. در نتیجه بیش‌تر مبتلا به عفونت می‌شوند. شیوع بالای عفونت میان آ‌ن‌ها به دلیل غذای آن‌ها و بهداشت ضعیف آن‌ّها است. تحقیقات کمی درباره‌ی اثر رژیم غذایی بر سیستم ایمنی صورت گرفته‌است.

آیا این میان رژیم غذایی و سیستم ایمنی در حیوانات نیز ارتباطی وجود دارد؟

شواهدی است که نشان می‌دهد که در حیوانات کمبود ریزمغذی‌ها پاسخ‌های ایمنی را تغییر می‌دهد. این ریز مغذی‌ها می‌توانند روی، سلنیوم، ویتامین آ، ب ۶، ث و ای باشد. ارتباط سطح پاسخ ایمنی و رژيم غذایی کماکان در انسان باید بررسی شود. به اعتقاد شخصی من رژیم غذایی از تمام عومل بررسی شده‌ی دیگر در این مقاله مهم‌ترین نقش را در تقویت سیستم ایمنی دارد.


رژیم غذایی برای تقویت سیستم ایمنی

بنابراین چه تصمیمی می‌گیرید؟ احتمالاْ رژيم غذایی شما تمام ریزمغذی‌های مورد نیاز شما را فراهم نمی‌کند؛ شاید برای مثال، شما به سبزیجات علاقه ندارید و یا در شهری دور از خانه مشغول خدمت سربازی هستید. مثلاْ شما تبریزی هستید و در شهر بندرعباس مشغول خدمت سربازی هستید. با غذاهای جنوبی سازگاری ندارید. میوه‌جات و سبزیجات در اختیارتان نیست. در این صورت غذای شما از ریز مغذی‌ها فقیر خواهد یود. در این صورت مصرف روزانه‌ی مکمل ویتامین‌ها و موادمعدنی در تقویت سیستم ایمنی شما بسیار موثر است.


تقویت سیستم ایمنی با مکمل و مواد گیاهی

 خیلی از مکمل‌هایی که در داروخانه‌ها به فروش می‌رسند دقیقاْ روی جعبه‌ی آن‌ها نوشته‌اند: “تقویت سیستم ایمنی”. البته گرفتن دوز بالای ویتامین در یک روز سودی به شما نمی‌رساند. مصرف مکمل اضافه‌تر از نیاز بدن هیچ دردی از شما دوا نمی‌کند.

بطری‌های قرص و یا گیاهان دارویی‌ای بسیاری هستند که ادعای تقویت سیستم ایمنی» می‌کنند. اگرچه برخی مواد کشف شده‌اند که می‌توانند ایمنی را تقویت کنند؛ اما اغلب جملات روی جعبه‌ی دارو‌ها فقط ادعای تبلیغاتی هستند. هیچ ترکیبی در گیاهان تا به حال پیدا نشده است که بتواند به تنهایی آن‌قدر سیستم ایمنی شما را قوی کند که به عفونت مبتلا نشوید. آیا گیاهی در دنیا وجود دارد که سیستم ایمنی شما را تقویت کند؟ هنوز نمی‌دانیم. گیاهانی هستند که کمک به افزایش تیتر آنتی بادی می‌کنند اما آیا بدن ما اصلاْ به افزایش تیتر آنتی‌بادی نیازی دارد؟

مکمل هایی که سیستم ایمنی را تقویت می کنند

مکمل‌های تقویت کننده سیستم ایمنی

اثر استرس بر سیستم ایمنی

امروز دانش پزشکی ارتباط میان ذهن و بدن را مهم می‌داند. بسیاری از ناخوشی‌ها، مثل ناراحتی معده، کهیر و حتی بیماری قلبی به اثرات استرس عاطفی مربوط می‌شود. مردم شهر تهران هر روز در ترافیک، اداره‌ها و بر سر کارشان درجات مختلفی از استرس را تحمل می‌کنند.

استرس را در یک جمله نمی‌توان توضیح داد. شرایطی که برای یک نفر تنش‌زا است برای دیگری تنش‌زا نیست. پس این موضوع به خود فرد بستگی دارد. همچنین هنگامی که افراد در شرایط تنش‌زا هستند نمی‌دانند که دقیقاْ چه مقدار استرس روی دوش آن‌هاست. دانشمندان هم نمی‌توانند مقدار استرس سوژه‌ي مورد مطالعه‌ي خود را دقیق به دست آورند. آن‌ها فقط می‌توانند عواملی را محاسبه کنند که استرس را بازتاب می‌دهد. مثل تعداد تپش قلب در دقیقه؛ اما خود این عوامل فقط بازتاب کننده‌ی استرس نیستند. در شرایط مختلف این عوامل تغییر می‌کنند.

اغلب محققانی که اثر استرس روی سیستم ایمنی را مطالعه می‌کنند، عوامل استرس‌زای با اثر کوتاه‌مدت را مطالعه نمی‌کنند؛ بلکه آن‌ها عواملی را مطالعه می‌کنند که اثر دراز‌مدت بگذارد. این استرس‌زا‌ها مرتب در زندگی تکرار می‌شوند و به بیماری استرس مزمن را به وجود می‌اورند. نمونه‌ی آن یک رابطه‌ي بد با اعضای خانواده یا یک دوست صمیمی است.

بسیاری از افراد برای غلبه بر استرس به مواد مخدر از جمله سیگار روی می‌آورند. نیکوتین می‌تواند با تأثیر بر گیرنده‌های عصبی، باعث ترشح دوپامین و ادرنالین شود. با این مکانیسم به طور موقتی استرس و اضطراب را کاهش می‌دهد. اما این ماده و سایر مواد موجود در سیگار اثرات مخربی بر سیستم ایمنی دارند. برای مطالعه در این زمینه مقاله‌ی زیر را بخوانید:
7 داروی مؤثر در ترک سیگار: قسمت اول (داروهای نیکوتینی)​​​

تقویت سیستم ایمنی با دوری از ۴ کاری که سیستم ایمنی را تضعیف می‌کنند

چه کار‌هایی سیستم ایمنی را ضعیف می کند؟

ایا آرامش باعث تقویت سیستم ایمنی می‌شود؟

جواب به این سؤال سخت است؛ زیرا طراحی یک آزمایش کنترل شده در انسان سخت است. آزمایش کنترل شده آزمایشی است که در آن فقط یک عامل تغییر می‌کند. تمام عوامل دیگر که ممکن است در آزمایش تاثیر بگذارد ثابت می‌ماند. مثلاْ یک ماده‌ی شیمیایی را به یک دارو اضافه می‌کنند و اثر آن را در بدن صد‌ها نفر بررسی می‌کنند. مثال دیگر این است که در یک بیماری (مثلاْ آلرژی) یک نوع آنتی بادی را برای مطالعه انتخاب می‌کنند. مردم خراسان شمالی (مشهد) و از میانشان آقایان را انتخاب می‌کنند. مقدار آنتی بادی های تولید شده در بدن این گروه را بررسی مي‌کنند. اگرچه ثابت کردن همه‌ی عوامل متغیر کار بسیار سختی است چون عوامل تاثیرگذار بسیار زیاد هستند. با وجود همه‌ی این‌ها، مدارک زیادی از ارتباط ایمنی با استرس وجود دارد.


آیا سرد بودن هوا باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی می‌شود؟

همه‌ی مادر‌ها به کودکشان می‌گویند که لباس گرم بپوش وگرنه سرما می‌خوری؟ آیا مادرها راست می‌گویند؟ محققان این سؤال را بررسی می‌کنند. آن‌ها معتقدند که در معرض هوای نستباْ سرد بودن شانس ابتلا به عفونت را افزایش نمی‌دهد. متخصصان سلامت معتقند که فصل سرما فصل آنفولانزا است؛ اما دلیل آن سرد بودن هوا و در نتیجه کاهش دمای بدن نیست. بلکه دلیل آن این است که در فصل سرما افراد زمان بیش‌تری را در خارج از خانه به فعالیت می‌پردازند؛ ارتباط بیش‌تری با سایرین برقرار می‌کنند و میکروب‌هایشان را انتقال می‌دهد؛ بنابراین به عفونت مبتلا می‌شوند.


چرا سرما، سرماخوردگی ایجاد می‌کند؟

یک سؤال تعجب‌برانگیز در برخی از جمعیت‌ها وجود دارد. چرا سرما، سرما خوردگی ایجاد می‌کند؟ می‌دانیم که سرما مانع فعالیت میکروب‌ها می‌شود. با این وجود اگر موش‌های آزمایشگاه در شرایط سرما قرار بگیرند، تواناییشان در مقابله با عفونت کم می‌شود. در مورد انسان چطور؟ بیایید جمعیت‌‌های مختلف را بررسی کنیم. در استان گلستان و استان تهران (فیروزکوه و دماوند) چشمه‌های آب سرد بسیاری وجود دارد. مردم ساکن این نواحی به درون این چشمه‌ها می‌روند و ساعت‌ها در آن‌ها شنا می‌کنند. مردم آذربایجان غربی و شرقی (اردبیل و تبریز) در نواحی بسیار سردسیر ایران زندگی می‌کنند. برخی از مردمان روستایی اردبیلی در کوهستان سرد به دامپروری مشغولند. آیا این جمعیت‌ها مانند موش آزمایشگاه مستعد ابتلا به عفونت هستند؟


پاسخ مثبت است.

پاسخ مثبت است. عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی با کاهش دمای هوا اپیدمی می‌شوند. هوای بسیار سرد به بافت مجاری تنفسی آسیب وارد می‌کند. ورزشکاران هوازی که در ارتفاقات ورزش می‌کنند مانند کوهنوردان، سنگنوردان و اسکی‌بازان به همین دلیل بیش‌تر از سایر ورزشکاران به عفونت‌های دستگاه تنفس فوقانی مبتلا می‌شوند و باید در ارتفاعات بینی و دهان خود را بپوشانند. البته ورزش شدید و یا خشکی هوا نیز می‌تواند به دستگاه تنفسی آسیب بزند و سرما خوردگی ایجاد کند.

محققان کانادایی صدها پرونده‌ی پزشکی را در این زمینه بررسی کردند. آن‌ها معتقدند که سرما و کاهش دمای بدن نقش جدی در تضعیف سیستم ایمنی ندارد. با گرم کردن بدن نیز سیستم ایمنی تقویت نمی‌شود. این سؤال قطعاً سؤال موردنظر شماست.


آیا وقتی هوا سرد است شما حتماً باید شال و کلاه کنید؟

پاسخ بله است.
پاسخ بله است اگر می‌خواهید راحت باشید و احساس سرما نکنید.
پاسخ بله است اگر سرما شما را زودتر از سایرین آزار می‌دهد.
پاسخ بله است اگر یخبندان است و هوای سرد به ریه‌ی شما آسیب مي‌زند.
پاسخ بله است اگر قصد دارید به ارتفاعات سفر کنید و تفریح و یا ورزش کنید.
پاسخ بله است اگر هوا آن‌قدر سرد است که ممکن است دچار یخ‌زدگی و یا هایپوترمی (افت دمای بدن) شوید؛
اما به‌هیچ‌وجه نگران سیستم ایمنی خود نباشید. سیستم ایمنی در شرایط سرما و کاهش دمای بدن ضعیف نمی‌شود.

نقش ورزش در تقویت سیستم ایمنی

ورزش منظم یکی از ستون‌های زندگی سالم است. ورزش باعث سلامت قلب و عروق می‌شود. ورزش فشارخون بالا را کاهش می‌دهد. ورزش چربی خون را کاهش می‌دهد؛ اما آیا ورزش کمک به تقویت سیستم ایمنی می‌کند؟

ورزش در سلامت عمومی بدن نقش دارد. اول اینکه گردش خون و مواد را بهبود می‌دهد. سلول‌های ایمنی با گردش بهتر، زودتر و راحت‌تر به مناطق آسیب‌دیده می‌روند؛ اما سؤالی نیز هست که باید جواب داده شود. آیا ورزش کردن احتمال ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد؟ آیا اینکه افراد ورزش‌های بسیار شدید انجام دهند باعث می‌شود که بدنشان راحت‌تر عفونی شود؟ برای انجام این کار باید به سراغ ورزشکاران در سطح قهرمانی برویم و بررسی کنیم که آیا این افراد بیش‌تر از سایرین بیمار می‌شوند یا خیر؟


چرا برخی ورزشکاران بیش‌تر از کسانی که ورزش نمی‌کنند بیمار می‌شوند؟

ورزشکاران خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: دسته‌ي اول آن‌هایی که زندگی سالمی دارند. دسته‌ی دوم ورزشکارانی هستند که سبک زندگی‌شان ناسالم است. در ایران ورزشکاران سیگاری زیادی داریم. بسیاری الکل مصرف می‌کنند. خواب کافی ندارند. دو ساعت ورزش شدید به یک‌شب خواب باکیفیت نیاز دارد. ورزشکارانی که خواب باکیفیت و کافی ندارند بدنشان تحلیل می‌رود همچنین افزایش ناگهانی شدت ورزش باعث تضعیف بدن می‌شود. بسیاری زندگی پر از استرس دارند. ورزشکاران دسته‌ي دوم بیش از مردم عادی در معرض ابتلا به بیماری‌ها هستند؛ بنابراین برای تقویت سیستم ایمنی باید به ورزشکاران دسته‌ی اول بپیوندید. ورزش همراه با زندگی سالم داشته باشید تا از بیماری‌ها در امان بمانید.


ارتباط قدرت سیستم ایمنی با ژنوم انسان

ارتباط دقیق میان سیستم ایمنی و ژنوم هنوز مشخص نیست اما ژنوم انسان نیز تأثیر دارد. یکی از موضوعات داغ در علوم مولکولی نقش ژنوم انسان و ارتباط آن با سیستم ایمنی است. توالی بسیاری از ژن‌ها هستند که در ایجاد پاسخ ایمنی محصول تولید می‌کنند. ژن‌ها در شرایط فیزیولوژیک مختلف فعال و یا غیرفعال می‌شوند. درهرصورت شواهد نشان می‌دهد که اگر ژن‌های سالمی دارید، سیستم ایمنی قوی‌تری نسبت به سایر افراد دارید. مردم اروپا با مردم آفریقا سیستم ایمنی متفاوتی دارند. در ایران ترک‌های آذربایجان با مردم خوزستان سیستم ایمنی متفاوتی دارند. شاید دلیل آن این است که این نژادها ژنوم سالمی دارند. برخی نژادها کم‌تر به بیماری‌های عفونی مبتلا می‌شوند

بیش‌تر مطالب این مقاله از روی مقاله‌ی زیر ترجمه شده است:
how to boost your immune system
لطفا زیر این مقاله سوالات خود را مطرح کنید. به تمام سوالات شما به دقت جواب می‌دهیم.

دانلود کامل هر دو قسمت مقاله‌ی: چگونه سیستم ایمنی خود را تقویت کنیم؟

مقاله را به همراه چکیده نکات و عکس‌ها دانلود کنید. برای این کار ابتدا ایمیل خود را وارد کنید. وارد کردن ایمیل فقط ۳۰ ثانیه طول می‌کشد!
دانلود مقاله
با ثبت نظر خود به ما کمک کنید.
Sending
User Rating 0 (0 votes)
Comments Rating 0 (0 reviews)

درج دیدگاه

Sending

دانلود کامل هر دو قسمت مقاله‌ی: چگونه سیستم ایمنی خود را تقویت کنیم؟

مقاله را به همراه چکیده نکات و عکس‌ها دانلود کنید. برای این کار ابتدا ایمیل خود را وارد کنید. وارد کردن ایمیل فقط ۳۰ ثانیه طول می‌کشد!
دانلود مقاله
close-link