داروشناسی فیلم های آموزشی

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی

داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی
نوشته شده توسط آرش بهلولی

ویدیوی داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی

در این مقاله می‌خواهیم به معرفی گروهی از داروها به نام داروهای ضدالتهابی استروئیدی بپردازیم. این داروها ضدالتهاب، ضد تب و ضد درد هستند و از طریق مکانیسم‌های مختلفی التهاب را سرکوب می‌کنند.

داروهای ضدالتهابی استروئیدی در چه مواردی تجویز می‌شوند؟

داروهای ضدالتهابی استروئیدی برای درمان سردرد، آرتروز، اسپاندیلیت انکیلوزان، صدمات ناشی از ورزش، سرماخوردگی و برخی آلرژی‌ها به کار می‌رود.
داروهای ضدالتهابی استروئیدی از پروستاگلاندین ها ساخته می‌شوند.

پروستاگلاندین چیست؟

پروستاگلاندین ها خانواده‌ای از مواد شیمیایی هستند که توسط گروهی از سلول‌های بدن ساخته‌شده و عملکردهای متفاوتی دارند. این ترکیبات فعالیتی مشابه هورمون‌ها دارند و پس از آزادسازی می‌توانند بر روی خود سلول سازنده‌ی آن یا سلول‌های مجاور اثر کند. پروستاگلاندین ها از روی یک اسید چرب غیراشباع به نام آراشیدونیک اسید ساخته می‌شوند. آراشیدونیک اسید نیاز به آنزیم‌هایی دارد (که جلوتر به آن اشاره می‌کنم) که آراشیدونیک اسید را از غشای سلول آزاد کنند. اگر آراشیدونیک اسید آزاد نشود. پروستاگلاندین ها سنتز نمی‌شوند.

پروستاگلاندین ها چه نقش‌هایی در بدن ایفا می‌کنند؟

ازجمله‌ی عملکرد پروستاگلاندین ها می‌توان به تقویت التهاب اشاره کرد. پروستاگلاندین ها با تقویت التهاب به حذف عامل التهاب زا مانند عوامل عفونی کمک می‌کند؛ اما باعث تب و درد هم می‌شود.
پروستاگلاندین ها همچنین با اثرگذاری بر پلاکت‌ها و تجمع آن‌ها باعث تشکیل لخته می‌شود
پروستاگلاندین ها از سلول‌های معده محافظت می‌کنند که در برابر اسید معده آسیب نبینند.

پروستاگلاندین ها چگونه سنتز می‌شوند؟

این گروه شیمیایی طی چرخه‌ای به نام چرخه‌ی سیکلواکسیژناز ساخته می‌شوند. چرخه‌ی سیکلواکسیژناز دو آنزیم به نام‌های COX1 و COX2 دارد. هردوی این آنزیم‌ها التهاب را تقویت می‌کنند و القا درد و تب می‌کنند؛ اما فقط COX1 می‌تواند پروستاگلاندین هایی تولید کند که در تشکیل لخته و حفاظت از معده ایفای نقش کنند.

 NSAID داروهای ضدالتهاب استروئیدی یاچگونه التهاب را سرکوب می‌کنند‌؟

NSAIDها باعث مهار COX ها و کاهش سنتز پروستاگلاندین ها می‌شود. در نتیجه التهاب و درد و تب کاهش پیدا می‌کند. پیش‌تر اشاره کردیم که پروستاگلاندین های سنتز شده با فعالیت آنزیمی COX1 در حفاظت از معده و تشکیل لخته‌ی خونی نقش ایفا می‌کند؛ بنابراین با مهار COX1 احتمال ایجاد زخم معده و احتمال خون‌ریزی افزایش می‌یابد.

NSAID داروهای ضدالتهاب استروئیدی یاها چه اثرات و عوارض جانبی‌ای دارند؟

داروهای ضدالتهابی استروئیدی یا همان NSAIDS اثرات جانبی بسیاری دارند که عبارت‌اند از:
حالت تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست و خشکی، کاهش اشتها، خارش، سردرد، خواب‌آلودگی، نارسایی کلیه، نارسایی کبد، زخم معده، خون‌ریزی طولانی‌مدت، ادم مخصوصاً تورم زانو

نکته: در افرادی که به NSAID ها حساسیت دارویی دارند ممکن است علائم آسم و آلرژی بروز دهند.

نکته: برای افرادی که عمل جراحی قلب باز انجام داده‌اند این گروه از داروها برای کاهش دردشان توصیه نمی‌شود. داروهای ضدالتهابی استروئیدی می‌توانند احتمال حمله‌ی قلبی و سکته را در این افراد افزایش دهد؛ البته به‌جز آسپرین که در دوز پایین جلوی تشکیل لخته‌ی خونی را می‌گیرد.

آسپرین با دوز پایین باعث رقیق شدن خون می‌شود.

آسپرین بر ماده‌ای به نام TXA2 اثر می‌گذارد. TXA2 گروهی از ایکوزانوئیدها است که در تحریک تجمع پلاکتی و انقباض عروق نقش دارد. آسپرین با مهار آن از تشکیل لخته و انقباض عروق جلوگیری می‌کند و درعین‌حال خون‌رسانی را به بافت‌های مختلف بدن افزایش می‌دهد.

درج دیدگاه